21. mart - Svetski dan šuma

21. mart - Svetski dan šuma

Svetski dan šuma se obeležava  od 1971.godine kada je Generalna skupština Evropske poljoprivredne konfederacije donela  odluku da se prvi dan proleća 21. mart proglasi za Svetski dan šuma.  Šume predstavljaju savršene ekološke radionice, stanište mnogobrojnog živog sveta i veliku dobrobit za čovečanstvo.

Za Nacionalni park „Fruška gora“ šume su naročito važne. Od ukupne površine koja iznosi  26.672 ha šume i šumska zemljišta obuhvataju oko 23000 ha.

Šume predstavljaju veoma složene ekosisteme (na različitim geološkim podlogama i vrstama šumskih zemljišta u skladu žive zeljaste biljke, žbunovi, drveće, gljive, mahovine,  insekti, sisari, ptice ....) koji čine biodiverzitet.

Najveći broj od oko 1500 biljnih vrsta, preko 150 vrsta mahovina,  više od 2000 vrsta gljiva, oko 200 vrsta ptica, više od 50 vrsta sisara koje su zabeležene na prostoru Nacionalnog parka živi u šumama Fruške gore. U njima se do nedavno gnezdio i orao krstaš (a nadamo se da će i opet) po kome je Fruška gora prepoznatljiva.

Prema poreklu najviše je izdanačkih šuma (preko 80%), prema očuvanosti više od 85% su očuvane sastojine. Šume Fruške gore su pretežno mešovite (79%), a u njima je zastupljeno preko 50 vrsta drveća. Najzastupljenije su srebrnolisna lipa, kitnjak, cer, klen, grab  i dr. Ukupna drvna zapremina iznosi više od 5,5 miliona m3. Nepovoljne činjenice koje karakterišu šume Fruške gore  su izdanačko poreklo i velika starost sastojina (više od 12.000 ha), sa smanjenom sposobnošću prirodnog obnavljanja, kao i izmenjenost ekosistema karakterisana nestankom edifikatora, hrastova i bukve, i dominacijom srebrnolisne lipe (40%). Ovo je rezultat različitog vlasništva i tretmana šuma u prošlosti, ali i sušenja hrasta krajem prošlog veka.

Šumama se gazduje racionalno u cilju zaštite, poboljšanja strukturne izgrađenosti, porekla, ekološke stabilnosti, zdravstvenog stanja .

Nacionalni park Fruška gora teži  da uz trajno očuvanje, zaštitu i unapređenje te racionalno, multifunkcionalno i održivo korišćenje stvarno (zatečeno) stanje prevodi ka optimalnom funkcionalnom stanju šuma.

Značajni šumski ekosistemi koji se nalaze u prvom stepenu režima zaštite su izdvojeni na 13 lokaliteta (Papratski do, Stražilovo, Zmajevac, Kraljeve stolice, Ravne, Jazak, Kraljevac, Biklav, Suvi potok, Ravni breg, Drenovac, Grabić na Kestenskom putu, Široki cer).

Očuvanje šuma je posebno važno zbog njihovih opštekorisnih funkcija kao što su: opšta zaštita i unapređenje životne sredine postojanjem šumskih ekosistema, očuvanje biodiverziteta, očuvanje genofonda šumskog drveća i ostalih vrsta u okviru šumske zajednice, ublažavanje štetnog dejstva “efekata staklene bašte“ vezivanjem ugljenika, proizvodnjom kiseonika i biomase, prečišćavanje zagađenog vazduha, uravnoteženje vodnih odnosa i sprečavanje bujica i poplavnih talasa, pročišćavanje vode, snabdevanje i zaštita podzemnih tokova i izvorišta pijaćom vodom, zaštita zemljišta, naselja i infrastrukture od erozije i klizišta, stvaranje povoljnih uslova za zdravlje ljudi, povoljan uticaj na klimu i poljoprivrednu delatnost, estetska funkcija, zaštita od buke, obezbeđivanje prostora za odmor i rekreaciju, razvoj lovnog seoskog i ekoturizma i razvoju lokalnih zajednica.

Uprkos epidemiji virusa Covid 19, koja je obeležila 2020. godinu, Nacionalni park Fruška gora je sadnjom 60.000 sadnica  hrastova , bukve i topole  na simboličan način obeleženo 60 godina postojanja nacionalnog parka i podsetio  na opšti značaj šumskih ekosistema.

Današnji dan nas podseća na obavezu očuvanja šuma i šumskih ekosistema  kako bi budućim generacijama ostavili  zeleniju i zdraviju planetu.

Top